2026/02/03

Ikasten elkarteak, gogoeta eta eztabaida politikorako gonbitea egiten duen hitzaldi berri bat antolatu du ostegun honetan, otsailak 5, 10:00etan, Portalean. “Ideologien amaiera” izenburupean, Salamancako Unibertsitatean Filologia Klasikoan eta UNEDen Zientzia Politikoetan lizentziatu zen Miguel Arroitajauregi Errasti eibartarrak egungo demokrazietan ideologia politikoek duten indarraldia —edo ustezko agortzea— aztertuko du.

Bere hitzaldian, Arroitajauregik funtsezko galdera bat izango du abiapuntu: oraindik ere zentzurik al du ezker eta eskuineko ideologiez hitz egiteak, ala pixkanaka desagertuz doaz? Horretarako, ideologia politikoaren kontzeptuari helduko dio, gizartearen antolaketa, boterearen banaketa eta estatuak ekonomian duen papera bideratzen duten ideia, balio eta printzipioen multzo koherente gisa ulertuta.

Historikoki gizartea zatitu duten klibaje edo haustura ideologiko handiak errepasatuko ditu hitzaldiak —klase soziala, erlijioa, erdigunea eta periferia—, eta ezker-eskuin ardatzari erreparatuko dio bereziki, denboraren poderioz nola eraldatu den aztertuz. Bere garaian “ideologien amaiera” iragarri zuten Daniel Bell eta Francis Fukuyama bezalako egileen tesietan oinarrituko da Arroitajauregi, egungo errealitate politikoarekin kontrastatzeko.

Ponentziaren ardatz nagusietako bat alderdi handien desitxuratze ideologikoa izango da, kasu askotan “atrapalotodo” formazio bihurtuta, zentroko hautesleak erakartzea lehenesten dutenak, euren printzipio tradizionalak desagertuz. Hizlariak Espainiako eta Euskal Herriko testuinguru politikoaren adibideak aztertuko ditu, baita joera horren ondorioak ere: herritarren desafekzioa, abstentzioaren gorakada eta populismoen gorakada.

Hain zuzen ere, populismoaren fenomenoak leku nabarmena hartuko du solasaldian, konfrontazio ideologikoa “herria eliteen aurka” diskurtso sinplistarekin ordezkatzen duen alternatiba gisa ulertuta. Horren aurrean, Arroitajauregik ideologiak kaltegarriak ez izateaz gain, demokraziaren oinarria ere badirela defendatuko du, aukera ematen baitiote herritarrari alternatiba ezberdinen artean aukeratzeko eta langabezia edo aldaketa klimatikoa bezalako arazo errealei konponbide arrazoituak eztabaidatzeko.

Hitzaldia amaitzeko, desberdintasun ideologiko argiak mantentzearen garrantziari buruzko hausnarketa egingo da, modu zintzo eta argumentatuan defendatuak, pentsamendu bakarraren, populismoaren eta desafekzio politikoaren aurkako antidoto gisa.