2026/04/13

Ikasten elkarteak antolatutako asteko hitzaldien baitan, ostegun honetan, apirilak 16, 10:00etan, saio berezia izango da Portalea-n. Bertan, Inma Mugerza Perelló geologoak “Ura eta lurraldea, uraren aurpegiak” izeneko hitzaldia eskainiko du.

Hitzaldian, Mugerzak azpimarratuko du ura dela izaki bizidun guztientzat ezinbesteko baliabidea eta lurraldearen ondare naturalaren oinarrietako bat. Izan ere, ura ez da soilik bizitzaren euskarri, baizik eta gure paisaien ardatza ere bada, historian zehar gizakiok non eta nola bizi izan garen baldintzatuz.

Geologoak azalduko duenez, ura ekosistema guztien oinarria da eta paisaia guztietan dago presente, askotan ikusezina bada ere. Euskal Herriko mendiak beraiek ere ezin dira ulertu urik gabe, haiek osatzen dituzten arroka askok uraren presentzia behar izan baitzuten sortzeko.

“Urak aurpegi asko ditu”, dio Mugerzak: paisaia da, baliabidea, bizitza, natura, aisialdirako gunea eta energia-iturria. Gizakiok, urarekiko dugun menpekotasuna dela eta, historian zehar azpiegitura eta tresna konplexuak garatu ditugu: ur-errotak, burdinolak, akueduktuak edo ubideak, besteak beste. Horiek guztiek erakusten dute urak gure garapen ekonomiko eta sozialean izan duen garrantzia.

Hitzaldiak, halaber, ikusten ez den urari ere erreparatuko dio: lurpeko urari edo basoetako “ur berdeari”, paisaia askoren oinarri ezkutua den horri. Basamortuetan ere ura badagoela gogoraraziko du, oasi moduan agertzen denean.

Saioan zehar, ur-paisaia anitzak aurkeztuko dira, bai naturak sortutakoak, bai gizakiak eraldatutakoak. Era berean, zibilizazio desberdinek uraren eskuragarritasunera egokitzeko sortu dituzten azpiegiturak aztertuko dira.

Azkenik, Mugerzak lurzoruaren kudeaketaren garrantzia nabarmenduko du, azpimarratuz honek eragin zuzena duela ibai eta iturburuetako uraren kalitatean eta kantitatean.